Scarabaeidae de Chile

Phylum Arthropoda | Clase Insecta | Orden Coleoptera

Investigador(es) a cargo: Tomás Román de la Fuente (temporal).

Citar como: Román-de la Fuente, T. Scarabaeidae de Chile. ChileFauna. Recuperado el [inserte fecha de consulta] de [URL].

Scarabaeidae Latreille, 1802

Los Scarabaeidae son una de las familias más diversas y reconocibles de coleópteros. Se caracterizan por antenas con maza lamelada, cuerpos robustos y una enorme variedad de tamaños, colores y formas. En términos ecológicos cumplen roles clave: muchas especies reciclan materia orgánica (por ejemplo, descomponiendo estiércol, hojarasca o restos vegetales), otras son polinizadoras o consumidoras de frutos y tejidos vegetales, y varias presentan larvas (“gusanos blancos”) que viven en el suelo alimentándose de raíces o detritos, con efectos importantes tanto en ecosistemas naturales como en agroecosistemas.

Scarabaeidae de Chile

En Chile, los Scarabaeidae forman un componente relevante de la fauna de insectos del país, con una mezcla de linajes nativos y algunas especies introducidas. El grupo incluye taxones asociados a ambientes muy contrastantes —desde zonas áridas del norte hasta bosques templados y sectores subantárticos— y muestra patrones interesantes de endemismo y adaptación local. Además de su interés científico (biogeografía, sistemática, conservación), varias especies chilenas tienen importancia práctica: algunas participan en procesos de reciclaje de nutrientes y estructura del suelo, mientras que otras pueden interactuar con actividades humanas, ya sea como indicadores de calidad de hábitat o por su relación con cultivos y praderas.

Hasta la fecha, 195 especies han sido descritas para el territorio chileno.

Número de taxones en Chile: 195 (especies válidas)

  • Acanthaphodius bruchi Schmidt, 1909
  • Allidiostoma bosqui Gutiérrez, 1946
  • Allidiostoma landbecki (Philippi, 1873)
  • Allidiostoma porteri (Ruiz, 1924)
  • Allidiostoma rufum (Arrow, 1904)
  • Allidiostoma simplicifrons (Fairmaire, 1885)
  • Amerisaprus valdivia Stebnicka & Skelley, 2004
  • Ampliodactylus elguetai Smith & Mondaca, 2015
  • Ampliodactylus guinezi Smith & Mondaca, 2015
  • Ampliodactylus inusitus Smith & Mondaca, 2015
  • Ampliodactylus marmoratus (Curtis, 1844)
  • Ampliodactylus modestus (Philippi, 1861)
  • Ampliodactylus panguipullensis Smith & Mondaca, 2015
  • Ancognatha aymara Mondaca, 2016
  • Ancognatha erythrodera (Blanchard, 1846)
  • Ampliodactylus vestitus (Philippi, 1864)
  • Archophileurus chaconus (Kolbe, 1910)
  • Arctodium discolor (Erichson, 1835)
  • Arctodium mahdii Hawkins, 2006
  • Arctodium planum (Blanchard, 1850)
  • Arctodium vulpinum (Erichson, 1835)
  • Ataenius chilensis (Solier, 1851)
  • Ataenius gracilis (Melsheimer, 1846) | sp. introducida
  • Ataenius icanus Balthasar, 1951
  • Ataenius opatroides (Blanchard, 1847)
  • Ataenius picinus Harold, 1868
  • Ataenius platensis (Blanchard, 1847)
  • Ataenius strigicauda Bates, 1887
  • Athlia giaii Martínez, 1959
  • Athlia plebeja Burmeister, 1855
  • Athlia problematica Gutiérrez, 1950
  • Athlia rotundata Gutiérrez, 1949
  • Athlia rustica Erichson, 1835
  • Aulacopalpus aconcaguensis Smith, 2002
  • Aulacopalpus castaneus (Laporte, 1840)
  • Aulacopalpus ciliatus (Solier, 1851)
  • Aulacopalpus clypealis Ohaus, 1905
  • Aulacopalpus pilicollis (Fairmaire, 1883)
  • Aulacopalpus punctatus (Fairmaire & Germain, 1860)
  • Aulacopalpus pygidialis Ohaus, 1905
  • Aulacopalpus valdiviensis Smith, 2002
  • Aulacopalpus viridis Guérin-Méneville, 1838
  • Australaphodius frenchi (Blackburn, 1892) | sp. introducida
  • Brachysternus angustus (Philippi & Philippi, 1864)
  • Brachysternus germaini (Ohaus, 1909)
  • Brachysternus marginatus Germain, 1905
  • Brachysternus olivaceus Philippi & Philippi, 1864
  • Brachysternus patagoniensis Jameson & Smith, 2002
  • Brachysternus prasinus Guérin-Méneville, 1831
  • Brachysternus spectabilis Erichson, 1847
  • Calamosternus granarius (Linnaeus, 1767) | sp. introducida
  • Chilenopilus coquimbensis Smith & Mondaca, 2016
  • Cyclocephala modesta Burmeister, 1847
  • Desertaclopus atacamensis Ocampo & Mondaca, 2012
  • Diaphylla granulata Philippi, 1864
  • Diaphylla hispida Erichson, 1847
  • Diaphylla josetomasi Mondaca & Smith, 2025
  • Diaphylla lampropyga Philippi, 1864
  • Diaphylla luctuosa Philippi, 1864
  • Diaphylla ornata Philippi, 1864
  • Digitonthophagus gazella (Fabricius, 1787)
  • Dihymenonyx herrerai Gutiérrez, 1949
  • Dihymenonyx micropterus Mondaca, 2007
  • Dihymenonyx suboblongus Mondaca, 2007
  • Eremophygus philippii Ohaus, 1909
  • Extenuoptyophis horridulus Smith & Mondaca, 2015
  • Extenuoptyophis metropolitensis Smith & Mondaca, 2015
  • Faargia gentilii (Martínez, 1975)
  • Golofa minutus Sternberg, 1910
  • Gymnetis litigiosa Gory & Percheron, 1833 | sp. introducida
  • Homocopris punctatissimus (Curtis, 1844)
  • Homocopris torulosus (Eschscholtz, 1822)
  • Hylamorpha elegans (Burmeister, 1844)
  • Insimuloissacaris nahuelbutensis Smith & Mondaca, 2015
  • Issacaris bullocki Gutiérrez, 1952
  • Issacaris falsa Smith & Mondaca, 2015
  • Issacaris petalophora Fairmaire, 1889
  • Issacaris setosiventris Gutiérrez, 1952
  • Issacaris sola Smith & Mondaca, 2015
  • Labarrus cincticulus (Hope, 1847) | sp. introducida
  • Leiopsammodius indefensus (Schmidt, 1909)
  • Lichnia gallardoi Gutiérrez, 1943
  • Lichnia limbata Erichson, 1835
  • Ligyrus villosus (Burmeister, 1847)
  • Liogenys boliviensis Moser, 1919
  • Liogenys elguetai Cherman & Smith, 2025
  • Liogenys grandis Philippi & Philippi, 1864
  • Liogenys hirta Gutiérrez, 1951 (L. penai)
  • Liogenys kuntzeni Moser, 1921
  • Liogenys palpalis (Eschscholtz, 1822) (= L. obesula)
  • Liogenys rufoflava Moser, 1918
  • Liogenys wagenknechti Gutiérrez, 1951
  • Luispenaia atacamensis Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2019
  • Luispenaia paposo Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2019
  • Luispenaia paradoxa Martínez, 1972
  • Luispenaia paulseni Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2025
  • Macrodactylus chilensis Solier, 1851
  • Macrodactylus farinosus Philippi, 1864
  • Megathopa villosa Eschscholtz, 1822
  • Microogenius puna Mondaca, 2019
  • Modialis prasinella Fairmaire & Germain, 1860
  • Myloxena patagonica Ohaus, 1909
  • Onitis vanderkelleni van Lansberge, 1886 | sp. introducida
  • Oogenius castilloi Martínez y Peña, 1990
  • Oogenius chilensis Ohaus, 1905
  • Oogenius kuscheli Gutiérrez, 1949
  • Oogenius penai Mondaca, 2005
  • Oogenius virens Solier, 1851
  • Orodaliscoides rugosiceps (Harold, 1859)
  • Oryctomorphus bimaculatus Guérin-Méneville, 1831
  • Oryctomorphus laevipennis Germain, 1855
  • Oryctomorphus maculicollis Guérin-Méneville, 1838
  • Pacuvia castanea Curtis, 1844
  • Pacuvia philippiana Gutiérrez, 1951
  • Paranimbus peruanus (Erichson, 1834)
  • Paranimbus zoiai Dellacasa, 1990
  • Paranomala undulata peruviana (Guérin-Méneville, 1839)
  • Parataenius simulator (Harold, 1868)
  • Phytholaema dilutipes (Fairmaire & Germain, 1860)
  • Phytholaema fenestra Smith & Mondaca, 2015
  • Phytholaema herrmanni Germain, 1901
  • Phytholaema mutabilis (Solier, 1851)
  • Platytomus micros (Bates, 1887)
  • Plectris talinay Mondaca, 2010
  • Pleurophorus caesus (Panzer, 1796) | sp. introducida
  • Pristerophora longipes (Philippi, 1861)
  • Pristerophora paulseni Smith, 2008
  • Pristerophora picipennis (Solier, 1851)
  • Pristerophora rothmanni Mondaca, 2024
  • Pseudodicrania aeneobrunnea (Philippi, 1861)
  • Pseudopodotenus fulviventris (Fairmaire & Germain, 1860)
  • Ptyophis eiderae Mondaca & Ocampo, 2012
  • Ptyophis paulseni (Philippi, 1864)
  • Pusiodactylus flavipennis (Philippi, 1864)
  • Pusiodactylus mondacai Smith, 2008
  • Scybalophagus rugosus (Blanchard, 1846)
  • Scybalophagus patagonicus Martínez, 1953
  • Sericoides andina (Germain, 1863)
  • Sericoides antarctica (Brenske, 1900)
  • Sericoides atra (Solier, 1851)
  • Sericoides castanea (Guérin-Méneville, 1839)
  • Sericoides chilena (Germain, 1863)
  • Sericoides chiliensis Blanchard, 1850
  • Sericoides chlorosticta (Blanchard, 1850)
  • Sericoides comata (Germain, 1863)
  • Sericoides convexa (Germain, 1863)
  • Sericoides delicatula (Germain, 1863)
  • Sericoides dubia (Germain, 1863)
  • Sericoides faminaei (Blanchard, 1850)
  • Sericoides frigida (Germain, 1863)
  • Sericoides germaini Dalla Torre, 1912
  • Sericoides glacialis (Fabricius, 1775)
  • Sericoides hirsuta (Brenske, 1906)
  • Sericoides intermedia (Philippi, 1864)
  • Sericoides lineolata (Germain, 1863)
  • Sericoides livida (Germain, 1863)
  • Sericoides longipes (Germain, 1863)
  • Sericoides lucida (Curtis, 1845)
  • Sericoides magellanica (Blanchard, 1846)
  • Sericoides monticola (Germain, 1863)
  • Sericoides multicolor Martínez, 1956
  • Sericoides nitida Philippi, 1864
  • Sericoides opaca (Philippi, 1864)
  • Sericoides obesa (Germain, 1863)
  • Sericoides obscura (Germain, 1863)
  • Sericoides olivacea (Germain, 1863)
  • Sericoides opacipennis (Germain, 1863)
  • Sericoides pallida (Germain, 1863)
  • Sericoides palpalis (Germain, 1863)
  • Sericoides philippiana Dalla Torre, 1912
  • Sericoides picea (Kolbe, 1907)
  • Sericoides piligera (Germain, 1863)
  • Sericoides pubescens (Germain, 1863)
  • Sericoides punctata (Solier, 1851)
  • Sericoides rufeola (Solier, 1851)
  • Sericoides rufocastanea (Germain, 1863)
  • Sericoides rugosula (Germain, 1863)
  • Sericoides similis Philippi, 1861
  • Sericoides sinuatocollis (Germain, 1863)
  • Sericoides striata (Fabricius, 1775)
  • Sericoides subcostata (Germain, 1863)
  • Sericoides sulcatopunctata (Germain, 1863)
  • Sericoides sylvatica (Germain, 1863)
  • Sericoides testacea (Fabricius, 1775)
  • Sericoides variegata (Germain, 1863)
  • Sericoides variolosa (Solier, 1851)
  • Sericoides vestita (Germain, 1863)
  • Sericoides viridis (Solier, 1851)
  • Symphodon anomalus (Harold, 1874)
  • Tesarius caelatus (LeConte, 1857)
  • Tesserodoniella elguetai Vaz-de-Mello & Halffter, 2006
  • Tesserodoniella meridionalis Vaz-de-Mello & Halffter, 2006
  • Tomarus maimon Erichson, 1847
  • Tomarus rostratus Dupuis, 2014
  • Ulata argentina Saylor, 1945

Referencias

Cherman et al. (2025) Taxonomic revision of Chilean Liogenys (Coleoptera: Melolonthidae) and molecular assessment of a species complex. Zoologica Journal of the Linnean Society, 203(1).

Mondaca, J. (2023) A checklist of the Scarabaeoidea (Coleoptera) of Chile with exemplar live photographed. Zootaxa5285(2): 201–251.

Mondaca, J. (2024) A new species of Pristerophora Harold, 1869 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae) from Chile. Zootaxa, 5433(4): 588-594.

Mondaca, J. & Romero, C. (2024) Gymnetis litigiosa Gory & Percheron, 1833 (Coleoptera: Scarabaeidae: Cetoniinae: Gymnetini): first occurrence of this exotic species in Chile. Journal of Insect Biodiversity, 49(2): 58-62.

Mondaca, J. & Smith, A.B.T. (2025) Revision of the Genus Diaphylla Erichson, 1847 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae: Macrodactylini), with Description of a New Species from Chile. The Coleopterist Bulletin, 79(4): 623-639.

Mondaca, J., Pizarro-Araya, J. & Alfaro, F.M. (2025) Luispenaia paulseni Mondaca, Pizarro-Araya, & Alfaro, 2025 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae: Tanyproctini) made available. Zootaxa, 5642(1):99-100

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *