Scarabaeidae de Chile

Phylum Arthropoda | Clase Insecta | Orden Coleoptera

Investigador(es) a cargo: Tomás Román de la Fuente (temporal).

Citar como: Román-de la Fuente, T. Scarabaeidae de Chile. ChileFauna. Recuperado el [inserte fecha de consulta] de [URL].

—

Scarabaeidae Latreille, 1802

Los Scarabaeidae son una de las familias más diversas y reconocibles de coleópteros. Se caracterizan por antenas con maza lamelada, cuerpos robustos y una enorme variedad de tamaños, colores y formas. En términos ecológicos cumplen roles clave: muchas especies reciclan materia orgánica (por ejemplo, descomponiendo estiércol, hojarasca o restos vegetales), otras son polinizadoras o consumidoras de frutos y tejidos vegetales, y varias presentan larvas (“gusanos blancos”) que viven en el suelo alimentándose de raíces o detritos, con efectos importantes tanto en ecosistemas naturales como en agroecosistemas.

—

Scarabaeidae de Chile

En Chile, los Scarabaeidae forman un componente relevante de la fauna de insectos del país, con una mezcla de linajes nativos y algunas especies introducidas. El grupo incluye taxones asociados a ambientes muy contrastantes —desde zonas áridas del norte hasta bosques templados y sectores subantárticos— y muestra patrones interesantes de endemismo y adaptación local. Además de su interés científico (biogeografía, sistemática, conservación), varias especies chilenas tienen importancia práctica: algunas participan en procesos de reciclaje de nutrientes y estructura del suelo, mientras que otras pueden interactuar con actividades humanas, ya sea como indicadores de calidad de hábitat o por su relación con cultivos y praderas.

Hasta la fecha, 195 especies han sido descritas para el territorio chileno.

Número de taxones en Chile: 195 (especies válidas)

  • Acanthaphodius bruchi Schmidt, 1909
  • Allidiostoma bosqui Gutiérrez, 1946
  • Allidiostoma landbecki (Philippi, 1873)
  • Allidiostoma porteri (Ruiz, 1924)
  • Allidiostoma rufum (Arrow, 1904)
  • Allidiostoma simplicifrons (Fairmaire, 1885)
  • Amerisaprus valdivia Stebnicka & Skelley, 2004
  • Ampliodactylus elguetai Smith & Mondaca, 2015
  • Ampliodactylus guinezi Smith & Mondaca, 2015
  • Ampliodactylus inusitus Smith & Mondaca, 2015
  • Ampliodactylus marmoratus (Curtis, 1844)
  • Ampliodactylus modestus (Philippi, 1861)
  • Ampliodactylus panguipullensis Smith & Mondaca, 2015
  • Ancognatha aymara Mondaca, 2016
  • Ancognatha erythrodera (Blanchard, 1846)
  • Ampliodactylus vestitus (Philippi, 1864)
  • Archophileurus chaconus (Kolbe, 1910)
  • Arctodium discolor (Erichson, 1835)
  • Arctodium mahdii Hawkins, 2006
  • Arctodium planum (Blanchard, 1850)
  • Arctodium vulpinum (Erichson, 1835)
  • Ataenius chilensis (Solier, 1851)
  • Ataenius gracilis (Melsheimer, 1846) | sp. introducida
  • Ataenius icanus Balthasar, 1951
  • Ataenius opatroides (Blanchard, 1847)
  • Ataenius picinus Harold, 1868
  • Ataenius platensis (Blanchard, 1847)
  • Ataenius strigicauda Bates, 1887
  • Athlia giaii Martínez, 1959
  • Athlia plebeja Burmeister, 1855
  • Athlia problematica Gutiérrez, 1950
  • Athlia rotundata Gutiérrez, 1949
  • Athlia rustica Erichson, 1835
  • Aulacopalpus aconcaguensis Smith, 2002
  • Aulacopalpus castaneus (Laporte, 1840)
  • Aulacopalpus ciliatus (Solier, 1851)
  • Aulacopalpus clypealis Ohaus, 1905
  • Aulacopalpus pilicollis (Fairmaire, 1883)
  • Aulacopalpus punctatus (Fairmaire & Germain, 1860)
  • Aulacopalpus pygidialis Ohaus, 1905
  • Aulacopalpus valdiviensis Smith, 2002
  • Aulacopalpus viridis Guérin-Méneville, 1838
  • Australaphodius frenchi (Blackburn, 1892) | sp. introducida
  • Brachysternus angustus (Philippi & Philippi, 1864)
  • Brachysternus germaini (Ohaus, 1909)
  • Brachysternus marginatus Germain, 1905
  • Brachysternus olivaceus Philippi & Philippi, 1864
  • Brachysternus patagoniensis Jameson & Smith, 2002
  • Brachysternus prasinus Guérin-Méneville, 1831
  • Brachysternus spectabilis Erichson, 1847
  • Calamosternus granarius (Linnaeus, 1767) | sp. introducida
  • Chilenopilus coquimbensis Smith & Mondaca, 2016
  • Cyclocephala modesta Burmeister, 1847
  • Desertaclopus atacamensis Ocampo & Mondaca, 2012
  • Diaphylla granulata Philippi, 1864
  • Diaphylla hispida Erichson, 1847
  • Diaphylla josetomasi Mondaca & Smith, 2025
  • Diaphylla lampropyga Philippi, 1864
  • Diaphylla luctuosa Philippi, 1864
  • Diaphylla ornata Philippi, 1864
  • Digitonthophagus gazella (Fabricius, 1787)
  • Dihymenonyx herrerai Gutiérrez, 1949
  • Dihymenonyx micropterus Mondaca, 2007
  • Dihymenonyx suboblongus Mondaca, 2007
  • Eremophygus philippii Ohaus, 1909
  • Extenuoptyophis horridulus Smith & Mondaca, 2015
  • Extenuoptyophis metropolitensis Smith & Mondaca, 2015
  • Faargia gentilii (Martínez, 1975)
  • Golofa minutus Sternberg, 1910
  • Gymnetis litigiosa Gory & Percheron, 1833 | sp. introducida
  • Homocopris punctatissimus (Curtis, 1844)
  • Homocopris torulosus (Eschscholtz, 1822)
  • Hylamorpha elegans (Burmeister, 1844)
  • Insimuloissacaris nahuelbutensis Smith & Mondaca, 2015
  • Issacaris bullocki Gutiérrez, 1952
  • Issacaris falsa Smith & Mondaca, 2015
  • Issacaris petalophora Fairmaire, 1889
  • Issacaris setosiventris Gutiérrez, 1952
  • Issacaris sola Smith & Mondaca, 2015
  • Labarrus cincticulus (Hope, 1847) | sp. introducida
  • Leiopsammodius indefensus (Schmidt, 1909)
  • Lichnia gallardoi Gutiérrez, 1943
  • Lichnia limbata Erichson, 1835
  • Ligyrus villosus (Burmeister, 1847)
  • Liogenys boliviensis Moser, 1919
  • Liogenys elguetai Cherman & Smith, 2025
  • Liogenys grandis Philippi & Philippi, 1864
  • Liogenys hirta Gutiérrez, 1951 (L. penai)
  • Liogenys kuntzeni Moser, 1921
  • Liogenys palpalis (Eschscholtz, 1822) (= L. obesula)
  • Liogenys rufoflava Moser, 1918
  • Liogenys wagenknechti Gutiérrez, 1951
  • Luispenaia atacamensis Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2019
  • Luispenaia paposo Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2019
  • Luispenaia paradoxa Martínez, 1972
  • Luispenaia paulseni Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2025
  • Macrodactylus chilensis Solier, 1851
  • Macrodactylus farinosus Philippi, 1864
  • Megathopa villosa Eschscholtz, 1822
  • Microogenius puna Mondaca, 2019
  • Modialis prasinella Fairmaire & Germain, 1860
  • Myloxena patagonica Ohaus, 1909
  • Onitis vanderkelleni van Lansberge, 1886 | sp. introducida
  • Oogenius castilloi Martínez y Peña, 1990
  • Oogenius chilensis Ohaus, 1905
  • Oogenius kuscheli Gutiérrez, 1949
  • Oogenius penai Mondaca, 2005
  • Oogenius virens Solier, 1851
  • Orodaliscoides rugosiceps (Harold, 1859)
  • Oryctomorphus bimaculatus Guérin-Méneville, 1831
  • Oryctomorphus laevipennis Germain, 1855
  • Oryctomorphus maculicollis Guérin-Méneville, 1838
  • Pacuvia castanea Curtis, 1844
  • Pacuvia philippiana Gutiérrez, 1951
  • Paranimbus peruanus (Erichson, 1834)
  • Paranimbus zoiai Dellacasa, 1990
  • Paranomala undulata peruviana (Guérin-Méneville, 1839)
  • Parataenius simulator (Harold, 1868)
  • Phytholaema dilutipes (Fairmaire & Germain, 1860)
  • Phytholaema fenestra Smith & Mondaca, 2015
  • Phytholaema herrmanni Germain, 1901
  • Phytholaema mutabilis (Solier, 1851)
  • Platytomus micros (Bates, 1887)
  • Plectris talinay Mondaca, 2010
  • Pleurophorus caesus (Panzer, 1796) | sp. introducida
  • Pristerophora longipes (Philippi, 1861)
  • Pristerophora paulseni Smith, 2008
  • Pristerophora picipennis (Solier, 1851)
  • Pristerophora rothmanni Mondaca, 2024
  • Pseudodicrania aeneobrunnea (Philippi, 1861)
  • Pseudopodotenus fulviventris (Fairmaire & Germain, 1860)
  • Ptyophis eiderae Mondaca & Ocampo, 2012
  • Ptyophis paulseni (Philippi, 1864)
  • Pusiodactylus flavipennis (Philippi, 1864)
  • Pusiodactylus mondacai Smith, 2008
  • Scybalophagus rugosus (Blanchard, 1846)
  • Scybalophagus patagonicus Martínez, 1953
  • Sericoides andina (Germain, 1863)
  • Sericoides antarctica (Brenske, 1900)
  • Sericoides atra (Solier, 1851)
  • Sericoides castanea (Guérin-Méneville, 1839)
  • Sericoides chilena (Germain, 1863)
  • Sericoides chiliensis Blanchard, 1850
  • Sericoides chlorosticta (Blanchard, 1850)
  • Sericoides comata (Germain, 1863)
  • Sericoides convexa (Germain, 1863)
  • Sericoides delicatula (Germain, 1863)
  • Sericoides dubia (Germain, 1863)
  • Sericoides faminaei (Blanchard, 1850)
  • Sericoides frigida (Germain, 1863)
  • Sericoides germaini Dalla Torre, 1912
  • Sericoides glacialis (Fabricius, 1775)
  • Sericoides hirsuta (Brenske, 1906)
  • Sericoides intermedia (Philippi, 1864)
  • Sericoides lineolata (Germain, 1863)
  • Sericoides livida (Germain, 1863)
  • Sericoides longipes (Germain, 1863)
  • Sericoides lucida (Curtis, 1845)
  • Sericoides magellanica (Blanchard, 1846)
  • Sericoides monticola (Germain, 1863)
  • Sericoides multicolor Martínez, 1956
  • Sericoides nitida Philippi, 1864
  • Sericoides opaca (Philippi, 1864)
  • Sericoides obesa (Germain, 1863)
  • Sericoides obscura (Germain, 1863)
  • Sericoides olivacea (Germain, 1863)
  • Sericoides opacipennis (Germain, 1863)
  • Sericoides pallida (Germain, 1863)
  • Sericoides palpalis (Germain, 1863)
  • Sericoides philippiana Dalla Torre, 1912
  • Sericoides picea (Kolbe, 1907)
  • Sericoides piligera (Germain, 1863)
  • Sericoides pubescens (Germain, 1863)
  • Sericoides punctata (Solier, 1851)
  • Sericoides rufeola (Solier, 1851)
  • Sericoides rufocastanea (Germain, 1863)
  • Sericoides rugosula (Germain, 1863)
  • Sericoides similis Philippi, 1861
  • Sericoides sinuatocollis (Germain, 1863)
  • Sericoides striata (Fabricius, 1775)
  • Sericoides subcostata (Germain, 1863)
  • Sericoides sulcatopunctata (Germain, 1863)
  • Sericoides sylvatica (Germain, 1863)
  • Sericoides testacea (Fabricius, 1775)
  • Sericoides variegata (Germain, 1863)
  • Sericoides variolosa (Solier, 1851)
  • Sericoides vestita (Germain, 1863)
  • Sericoides viridis (Solier, 1851)
  • Symphodon anomalus (Harold, 1874)
  • Tesarius caelatus (LeConte, 1857)
  • Tesserodoniella elguetai Vaz-de-Mello & Halffter, 2006
  • Tesserodoniella meridionalis Vaz-de-Mello & Halffter, 2006
  • Tomarus maimon Erichson, 1847
  • Tomarus rostratus Dupuis, 2014
  • Ulata argentina Saylor, 1945

—

Referencias

Cherman et al. (2025) Taxonomic revision of Chilean Liogenys (Coleoptera: Melolonthidae) and molecular assessment of a species complex. Zoologica Journal of the Linnean Society, 203(1).

Mondaca, J. (2023) A checklist of the Scarabaeoidea (Coleoptera) of Chile with exemplar live photographed. Zootaxa, 5285(2): 201–251.

Mondaca, J. (2024) A new species of Pristerophora Harold, 1869 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae) from Chile. Zootaxa, 5433(4): 588-594.

Mondaca, J. & Romero, C. (2024) Gymnetis litigiosa Gory & Percheron, 1833 (Coleoptera: Scarabaeidae: Cetoniinae: Gymnetini): first occurrence of this exotic species in Chile. Journal of Insect Biodiversity, 49(2): 58-62.

Mondaca, J. & Smith, A.B.T. (2025) Revision of the Genus Diaphylla Erichson, 1847 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae: Macrodactylini), with Description of a New Species from Chile. The Coleopterist Bulletin, 79(4): 623-639.

Mondaca, J., Pizarro-Araya, J. & Alfaro, F.M. (2025) Luispenaia paulseni Mondaca, Pizarro-Araya, & Alfaro, 2025 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae: Tanyproctini) made available. Zootaxa, 5642(1):99-100

Deja un comentario

Tu dirección de correo electrónico no será publicada. Los campos obligatorios están marcados con *