Phylum Arthropoda | Clase Insecta | Orden Coleoptera
Investigador(es) a cargo: Tomás Román de la Fuente (temporal).
Citar como: Román-de la Fuente, T. Scarabaeidae de Chile. ChileFauna. Recuperado el [inserte fecha de consulta] de [URL].
—
Scarabaeidae Latreille, 1802
Los Scarabaeidae son una de las familias más diversas y reconocibles de coleópteros. Se caracterizan por antenas con maza lamelada, cuerpos robustos y una enorme variedad de tamaños, colores y formas. En términos ecológicos cumplen roles clave: muchas especies reciclan materia orgánica (por ejemplo, descomponiendo estiércol, hojarasca o restos vegetales), otras son polinizadoras o consumidoras de frutos y tejidos vegetales, y varias presentan larvas (“gusanos blancos”) que viven en el suelo alimentándose de raíces o detritos, con efectos importantes tanto en ecosistemas naturales como en agroecosistemas.
—
Scarabaeidae de Chile
En Chile, los Scarabaeidae forman un componente relevante de la fauna de insectos del país, con una mezcla de linajes nativos y algunas especies introducidas. El grupo incluye taxones asociados a ambientes muy contrastantes —desde zonas áridas del norte hasta bosques templados y sectores subantárticos— y muestra patrones interesantes de endemismo y adaptación local. Además de su interés científico (biogeografía, sistemática, conservación), varias especies chilenas tienen importancia práctica: algunas participan en procesos de reciclaje de nutrientes y estructura del suelo, mientras que otras pueden interactuar con actividades humanas, ya sea como indicadores de calidad de hábitat o por su relación con cultivos y praderas.
Hasta la fecha, 195 especies han sido descritas para el territorio chileno.
Número de taxones en Chile: 195 (especies válidas)
- Acanthaphodius bruchi Schmidt, 1909
- Allidiostoma bosqui Gutiérrez, 1946
- Allidiostoma landbecki (Philippi, 1873)
- Allidiostoma porteri (Ruiz, 1924)
- Allidiostoma rufum (Arrow, 1904)
- Allidiostoma simplicifrons (Fairmaire, 1885)
- Amerisaprus valdivia Stebnicka & Skelley, 2004
- Ampliodactylus elguetai Smith & Mondaca, 2015
- Ampliodactylus guinezi Smith & Mondaca, 2015
- Ampliodactylus inusitus Smith & Mondaca, 2015
- Ampliodactylus marmoratus (Curtis, 1844)
- Ampliodactylus modestus (Philippi, 1861)
- Ampliodactylus panguipullensis Smith & Mondaca, 2015
- Ancognatha aymara Mondaca, 2016
- Ancognatha erythrodera (Blanchard, 1846)
- Ampliodactylus vestitus (Philippi, 1864)
- Archophileurus chaconus (Kolbe, 1910)
- Arctodium discolor (Erichson, 1835)
- Arctodium mahdii Hawkins, 2006
- Arctodium planum (Blanchard, 1850)
- Arctodium vulpinum (Erichson, 1835)
- Ataenius chilensis (Solier, 1851)
- Ataenius gracilis (Melsheimer, 1846) | sp. introducida
- Ataenius icanus Balthasar, 1951
- Ataenius opatroides (Blanchard, 1847)
- Ataenius picinus Harold, 1868
- Ataenius platensis (Blanchard, 1847)
- Ataenius strigicauda Bates, 1887
- Athlia giaii Martínez, 1959
- Athlia plebeja Burmeister, 1855
- Athlia problematica Gutiérrez, 1950
- Athlia rotundata Gutiérrez, 1949
- Athlia rustica Erichson, 1835
- Aulacopalpus aconcaguensis Smith, 2002
- Aulacopalpus castaneus (Laporte, 1840)
- Aulacopalpus ciliatus (Solier, 1851)
- Aulacopalpus clypealis Ohaus, 1905
- Aulacopalpus pilicollis (Fairmaire, 1883)
- Aulacopalpus punctatus (Fairmaire & Germain, 1860)
- Aulacopalpus pygidialis Ohaus, 1905
- Aulacopalpus valdiviensis Smith, 2002
- Aulacopalpus viridis Guérin-Méneville, 1838
- Australaphodius frenchi (Blackburn, 1892) | sp. introducida
- Brachysternus angustus (Philippi & Philippi, 1864)
- Brachysternus germaini (Ohaus, 1909)
- Brachysternus marginatus Germain, 1905
- Brachysternus olivaceus Philippi & Philippi, 1864
- Brachysternus patagoniensis Jameson & Smith, 2002
- Brachysternus prasinus Guérin-Méneville, 1831
- Brachysternus spectabilis Erichson, 1847
- Calamosternus granarius (Linnaeus, 1767) | sp. introducida
- Chilenopilus coquimbensis Smith & Mondaca, 2016
- Cyclocephala modesta Burmeister, 1847
- Desertaclopus atacamensis Ocampo & Mondaca, 2012
- Diaphylla granulata Philippi, 1864
- Diaphylla hispida Erichson, 1847
- Diaphylla josetomasi Mondaca & Smith, 2025
- Diaphylla lampropyga Philippi, 1864
- Diaphylla luctuosa Philippi, 1864
- Diaphylla ornata Philippi, 1864
- Digitonthophagus gazella (Fabricius, 1787)
- Dihymenonyx herrerai Gutiérrez, 1949
- Dihymenonyx micropterus Mondaca, 2007
- Dihymenonyx suboblongus Mondaca, 2007
- Eremophygus philippii Ohaus, 1909
- Extenuoptyophis horridulus Smith & Mondaca, 2015
- Extenuoptyophis metropolitensis Smith & Mondaca, 2015
- Faargia gentilii (Martínez, 1975)
- Golofa minutus Sternberg, 1910
- Gymnetis litigiosa Gory & Percheron, 1833 | sp. introducida
- Homocopris punctatissimus (Curtis, 1844)
- Homocopris torulosus (Eschscholtz, 1822)
- Hylamorpha elegans (Burmeister, 1844)
- Insimuloissacaris nahuelbutensis Smith & Mondaca, 2015
- Issacaris bullocki Gutiérrez, 1952
- Issacaris falsa Smith & Mondaca, 2015
- Issacaris petalophora Fairmaire, 1889
- Issacaris setosiventris Gutiérrez, 1952
- Issacaris sola Smith & Mondaca, 2015
- Labarrus cincticulus (Hope, 1847) | sp. introducida
- Leiopsammodius indefensus (Schmidt, 1909)
- Lichnia gallardoi Gutiérrez, 1943
- Lichnia limbata Erichson, 1835
- Ligyrus villosus (Burmeister, 1847)
- Liogenys boliviensis Moser, 1919
- Liogenys elguetai Cherman & Smith, 2025
- Liogenys grandis Philippi & Philippi, 1864
- Liogenys hirta Gutiérrez, 1951 (L. penai)
- Liogenys kuntzeni Moser, 1921
- Liogenys palpalis (Eschscholtz, 1822) (= L. obesula)
- Liogenys rufoflava Moser, 1918
- Liogenys wagenknechti Gutiérrez, 1951
- Luispenaia atacamensis Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2019
- Luispenaia paposo Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2019
- Luispenaia paradoxa Martínez, 1972
- Luispenaia paulseni Mondaca, Pizarro-Araya & Alfaro, 2025
- Macrodactylus chilensis Solier, 1851
- Macrodactylus farinosus Philippi, 1864
- Megathopa villosa Eschscholtz, 1822
- Microogenius puna Mondaca, 2019
- Modialis prasinella Fairmaire & Germain, 1860
- Myloxena patagonica Ohaus, 1909
- Onitis vanderkelleni van Lansberge, 1886 | sp. introducida
- Oogenius castilloi Martínez y Peña, 1990
- Oogenius chilensis Ohaus, 1905
- Oogenius kuscheli Gutiérrez, 1949
- Oogenius penai Mondaca, 2005
- Oogenius virens Solier, 1851
- Orodaliscoides rugosiceps (Harold, 1859)
- Oryctomorphus bimaculatus Guérin-Méneville, 1831
- Oryctomorphus laevipennis Germain, 1855
- Oryctomorphus maculicollis Guérin-Méneville, 1838
- Pacuvia castanea Curtis, 1844
- Pacuvia philippiana Gutiérrez, 1951
- Paranimbus peruanus (Erichson, 1834)
- Paranimbus zoiai Dellacasa, 1990
- Paranomala undulata peruviana (Guérin-Méneville, 1839)
- Parataenius simulator (Harold, 1868)
- Phytholaema dilutipes (Fairmaire & Germain, 1860)
- Phytholaema fenestra Smith & Mondaca, 2015
- Phytholaema herrmanni Germain, 1901
- Phytholaema mutabilis (Solier, 1851)
- Platytomus micros (Bates, 1887)
- Plectris talinay Mondaca, 2010
- Pleurophorus caesus (Panzer, 1796) | sp. introducida
- Pristerophora longipes (Philippi, 1861)
- Pristerophora paulseni Smith, 2008
- Pristerophora picipennis (Solier, 1851)
- Pristerophora rothmanni Mondaca, 2024
- Pseudodicrania aeneobrunnea (Philippi, 1861)
- Pseudopodotenus fulviventris (Fairmaire & Germain, 1860)
- Ptyophis eiderae Mondaca & Ocampo, 2012
- Ptyophis paulseni (Philippi, 1864)
- Pusiodactylus flavipennis (Philippi, 1864)
- Pusiodactylus mondacai Smith, 2008
- Scybalophagus rugosus (Blanchard, 1846)
- Scybalophagus patagonicus Martínez, 1953
- Sericoides andina (Germain, 1863)
- Sericoides antarctica (Brenske, 1900)
- Sericoides atra (Solier, 1851)
- Sericoides castanea (Guérin-Méneville, 1839)
- Sericoides chilena (Germain, 1863)
- Sericoides chiliensis Blanchard, 1850
- Sericoides chlorosticta (Blanchard, 1850)
- Sericoides comata (Germain, 1863)
- Sericoides convexa (Germain, 1863)
- Sericoides delicatula (Germain, 1863)
- Sericoides dubia (Germain, 1863)
- Sericoides faminaei (Blanchard, 1850)
- Sericoides frigida (Germain, 1863)
- Sericoides germaini Dalla Torre, 1912
- Sericoides glacialis (Fabricius, 1775)
- Sericoides hirsuta (Brenske, 1906)
- Sericoides intermedia (Philippi, 1864)
- Sericoides lineolata (Germain, 1863)
- Sericoides livida (Germain, 1863)
- Sericoides longipes (Germain, 1863)
- Sericoides lucida (Curtis, 1845)
- Sericoides magellanica (Blanchard, 1846)
- Sericoides monticola (Germain, 1863)
- Sericoides multicolor Martínez, 1956
- Sericoides nitida Philippi, 1864
- Sericoides opaca (Philippi, 1864)
- Sericoides obesa (Germain, 1863)
- Sericoides obscura (Germain, 1863)
- Sericoides olivacea (Germain, 1863)
- Sericoides opacipennis (Germain, 1863)
- Sericoides pallida (Germain, 1863)
- Sericoides palpalis (Germain, 1863)
- Sericoides philippiana Dalla Torre, 1912
- Sericoides picea (Kolbe, 1907)
- Sericoides piligera (Germain, 1863)
- Sericoides pubescens (Germain, 1863)
- Sericoides punctata (Solier, 1851)
- Sericoides rufeola (Solier, 1851)
- Sericoides rufocastanea (Germain, 1863)
- Sericoides rugosula (Germain, 1863)
- Sericoides similis Philippi, 1861
- Sericoides sinuatocollis (Germain, 1863)
- Sericoides striata (Fabricius, 1775)
- Sericoides subcostata (Germain, 1863)
- Sericoides sulcatopunctata (Germain, 1863)
- Sericoides sylvatica (Germain, 1863)
- Sericoides testacea (Fabricius, 1775)
- Sericoides variegata (Germain, 1863)
- Sericoides variolosa (Solier, 1851)
- Sericoides vestita (Germain, 1863)
- Sericoides viridis (Solier, 1851)
- Symphodon anomalus (Harold, 1874)
- Tesarius caelatus (LeConte, 1857)
- Tesserodoniella elguetai Vaz-de-Mello & Halffter, 2006
- Tesserodoniella meridionalis Vaz-de-Mello & Halffter, 2006
- Tomarus maimon Erichson, 1847
- Tomarus rostratus Dupuis, 2014
- Ulata argentina Saylor, 1945
—
Referencias
Cherman et al. (2025) Taxonomic revision of Chilean Liogenys (Coleoptera: Melolonthidae) and molecular assessment of a species complex. Zoologica Journal of the Linnean Society, 203(1).
Mondaca, J. (2023) A checklist of the Scarabaeoidea (Coleoptera) of Chile with exemplar live photographed. Zootaxa, 5285(2): 201–251.
Mondaca, J. (2024) A new species of Pristerophora Harold, 1869 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae) from Chile. Zootaxa, 5433(4): 588-594.
Mondaca, J. & Romero, C. (2024) Gymnetis litigiosa Gory & Percheron, 1833 (Coleoptera: Scarabaeidae: Cetoniinae: Gymnetini): first occurrence of this exotic species in Chile. Journal of Insect Biodiversity, 49(2): 58-62.
Mondaca, J. & Smith, A.B.T. (2025) Revision of the Genus Diaphylla Erichson, 1847 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae: Macrodactylini), with Description of a New Species from Chile. The Coleopterist Bulletin, 79(4): 623-639.
Mondaca, J., Pizarro-Araya, J. & Alfaro, F.M. (2025) Luispenaia paulseni Mondaca, Pizarro-Araya, & Alfaro, 2025 (Coleoptera: Scarabaeidae: Melolonthinae: Tanyproctini) made available. Zootaxa, 5642(1):99-100

